Efektywność informacyjna rynków akcji

Inwestowanie w znacznym stopniu wiąże się z rynkiem kapitałowym. W Polsce jednym z ważniejszych jego podmiotów jest Giełda Papierów Wartościowych. Istotnym aspektem rynku kapitałowego oraz inwestowania jest jego efektywność.

Za człowiek, który w największym stopniu przyczynił się do stworzenia pojęcia efektywności w nauce finansów uznaje się Eugena Famę. W latach 70tych XX wieku stworzył hipotezę o efektywnym rynku kapitałowym (EMH – Efficient Market Hypothesis), która do dnia dzisiejszego jest żywo dyskutowana w śród inwestorów, a przez naukowców jest  uznawana za najczęściej testowaną empirycznie teorię. Zdefiniował on rynek efektywny  jako taki, na którym ceny zawsze w pełni odzwierciedlają wszystkie dostępne informacje.

Pojęcie efektywności opiera się na założeniu, że informacje docierają do wszystkich inwestorów w tym samym czasie, a oni analizują je i podejmują na ich podstawie racjonalne decyzje. Ceny instrumentów finansowych natychmiast dostosowują się do nowych informacji. Oznaczałoby to mniej więcej tyle, że nie warto poświęcać swojego czasu na zdobywanie informacji czy  analizy ponieważ w najlepszym przypadku osiągniemy rynkową stopę zwrotu. Najlepszą strategią w takiej sytuacji byłby zakup nisko kosztowego funduszu indeksowego i nie podejmowanie żadnych działań. Jednak mechanizm rynkowy nie jest bytem abstrakcyjnym, a konkretnym układem gry popytu i podaży, generowanym przez podmioty działające w swoim jak najlepiej pojętym interesie właśnie na podstawie zasobu posiadanych informacji.

W literaturze przedmiotu wskazuje się na trzy formy efektywności rynku:

  • Słabą formę (weak form EMH) – zakłada ona, że ceny akcji na rynku uwzględniają wszystkie informacje zawarte w historycznych notowaniach cen. Z  tego  powodu  informacje  o  historycznych cenach akcji nie mają znaczenia przy wyborze instrumentu. Słaba efektywność oznacza, że nie  można systematycznie uzyskiwać ponadprzeciętnych stóp zwrotu na podstawie analizy wykresów cen akcji, innymi słowy analiza techniczna nie pozwala na skuteczne prognozowanie cen aktywów.
  • Półsilną formę (semistrong form EMH) – przy efektywności na poziomie półsilnym ceny akcji odzwierciedlają, oprócz informacji zawartych w historycznych cenach walorów, także wszystkie pozostałe informacje dostępne publicznie. W tym przypadku nie tylko analiza techniczna, lecz również analiza fundamentalna nie przyniesie systematycznie wyższej stopy zwrotu. Na takim rynku jedyną metodą uzyskania dodatkowej stopy zwrotu jest wykorzystanie informacji prywatnej, do których dostęp mają tylko nieliczni członkowie rynku.
  • Silną formę (strong form EMH) – ta forma oznacza, że ceny walorów finansowych odzwierciedlają wszystkie informacje, zarówno te ogólnie dostępne, jak i prywatne. Na rynku tym nie ma więc możliwości wypracowywania ponadprzeciętnych stóp zwrotu.

Gdyby hipoteza rynku efektywnego nie była prawdziwa, dawałoby to możliwość, na stworzenie systemów transakcyjnych pozwalających przynajmniej teoretycznie na osiągnięcie ponadprzeciętnych stóp zwrotu przez inwestora.

W Polsce i na świecie przeprowadzono wiele badań dotyczących efektywności informacyjnej rynku kapitałowego. Wyniki nie są jednoznacze. Poniżej zostaną zaprezentowane wybrane .

Badania na rynku amerykańskim były prowadzone min. przez F.K. Reilly’ego i K.C. Browna, ukazały one, że giełda w Nowym Jorku jest efektywna w sensie słabym i częściowo efektywna w sensie półsilnym oraz silnym. Badania zawarte w monografii G. Hawawiniego przeprowadzone dla 14 giełd europejskich ukazują podobne wyniki jak w Stanach Zjednoczonych. Część badań potwierdza efektywność inne ukazują pewne oznaki nieefektywności.

Testy słabej formy efektywności dotyczące polskiego rynku kapitałowego zostały wykonane min. przez D. Żebrowską-Suchodolską i w większości przypadków wykazały brak podstaw do jej odrzucenia. Występowanie nieefektywności polskiego rynku kapitałowego w sensie półsilnym potwierdził w swoich badaniach A. Orzechowski. Analizę efektywności polskiego rynku kapitałowego na poziomie silnym wykonali min. T. Potocki oraz T. Świst a wyniki ich badań nie dały jednoznacznej odpowiedzi.

W rzeczywistości każdy inwestor nie jest w posiadaniu wszystkich możliwych informacji i nie docierają one do każdego w tym samym czasie. Dodatkowo, na podstawie dostępnych informacji każdy z inwestorów może podjąć różne decyzje. Dlatego temat efektywności rynku jest jednym z najczęściej dyskutowanych przez badaczy, którzy analizując zachowania inwestorów  i kształtowanie się kursów akcji, poszukują występujących na rynku kapitałowym anomalii które mogą być podstawą do stworzenia systemów transakcyjnych dających regularne ponadprzeciętne stopy zwrotu. Analizy  szeregów  czasowych  stóp  zwrotu  akcji  dostarczają   wielu  argumentów przemawiających za tym, że na rynkach kapitałowych wspomniane anomalie istnieją.

Klasyfikacje anomalii rynkowych:

Anomalie czasowe (kalendarzowe):

  • Efekt stycznia
  • Efekt stycznia jako barometr dla całego roku
  • Efekt grudnia
  • Anomalie związane ze świętami
  • Anomalie związane z dniami tygodnia
  • Anomalie związane z dniami miesiąca
  • Anomalie związane z fazami księżyca
  • Anomalie związane z datami pechowymi

Związane z publikacją informacji o spółce:

  • Anomalie związane z pierwotną emisją akcji IPO
  • Anomalie związane z kolejną emisją akcji SEO
  • Efekt związany z ogłoszeniem poziomu zysków
  • Efekt związany z ogłoszeniem rekomendacji
  • Efekt związany z transakcja fuzji i przejęć
  • Efekt związany z polityką dywidendy
  • Efekt związany ze zmianami na kluczowych stanowiskach w spółce

Związane z charakterystyką spółek :

  • Anomalia związana z wielkością spółki
  • Anomalie związane ze wskaźnikiem C/WK
  • Anomalie związane ze wskaźnikiem C/Z
  • Anomalie związane z przepływami pieniężnymi
  • Efekt niskiej ceny
  • Efekt momentum
  • Efekt przegrani-zwycięzcy

Obserwacja życia gospodarczego oraz liczba występujących na rynku anomalii dostarczają wielu argumentów zwolennikom braku efektywności rynku. Jeżeli kształtowanie się cen akcji obarczone jest istotnymi systematycznymi błędami, to osiąganie ponadprzeciętnych zysków z wykorzystaniem umiejętnego doboru papierów wartościowych jest możliwe.

W dalszej kolejności pozwolę sobie szczegółowo zaprezentować każdą z wymienionych anomalii. Opisy będą uzupełnione o wyniki przeprowadzonych badań.

Author: admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *